طرح پانزی چیست و چگونه آن را بشناسیم؟/ تفاوت طرح‌ پانزی و هرمی چیست؟ + ویدیو

طرح پانزی چیست و چگونه آن را بشناسیم؟/ تفاوت طرح‌ پانزی و هرمی چیست؟ + ویدیو

اگر جایی به شما وعده سودهای نجومی و تضمینی (مثلا ماهی بیش از ۱۰ درصد) در قبال پول‌هایتان داده شد، احتمالا با یک ترفند پانزی طرف هستید که می‌خواهد کلاه بزرگی بر سر شما بگذارد و سرمایه‌ای که سال‌ها برایش تلاش کردید را به چنگ آورد. در این مقاله به زبان ساده با طرح‌های کلاهبرداری پانزی و هرمی و نحوه تشخیص و شناسایی آن‌ها آشنا می‌شوید.

در ویدیوی زیر، مفهوم طرح‌های پانزی و هرمی و تفاوت آنها با یکدیگر را به زبان ساده توضیح داده‌ایم.

طرح پانزی چیست؟

یک طرح پانزی (Ponzi scheme)، ترفندی برای کلاهبرداری است که در آن یک کلاهبردار یا همان طراح پانزی، به افراد ناآگاه وعده می‌دهد که اگر پول‌هایشان را در اختیار او قرار دهند، با آن پول‌ها کار خواهد کرد و سودهای نجومی و تضمینی به سرمایه‌گذاران خواهد داد.

در ابتدا برای جلب اعتماد بیشتر، از پول افراد جدید، سود افراد قدیمی پرداخت می‌شود تا سرمایه‌گذاران بیشتری جذب سیستم شوند. این طرح در نهایت به دلیل اشباع شدن و عدم وجود سرمایه‌گذار جدید نابود شده و معمولا کلاهبردار با مقدار زیادی پول متواری می‌شود.

طرح پانزی چیست و چگونه آن را بشناسیم؟/ تفاوت طرح‌ پانزی و هرمی چیست؟

برای درک بهتر طرح پانزی به مثال زیر توجه کنید (اسامی و اعداد و ارقام فرضی هستند):

چنگیز یک کلاهبردار است که قصد انجام ترفند پانزی را دارد. او یک شرکت یا سایت جعلی تاسیس می‌کند و در آن به مردم وعده می‌دهد که اگر هر کدام از آن‌ها مثلا ۱ میلیون تومان پول پرداخت کنند، او با آن پول‌ها در بازار بورس نیویورک، ارزهای دیجیتال یا هر جای دیگری سرمایه‌گذاری می‌کند و ماهی ۲۰۰ هزار تومان (۲۰ درصد) سود تضمینی به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌کند.

اما در حقیقت هیچ‌گونه سرمایه‌گذاری در کار نیست و فقط بازی با پول انجام می‌شود.

پس از مدتی تبلیغات و جذب سرمایه‌گذاران اولیه، حالا چنگیز میلیون‌ها تومان پول جمع‌آوری کرده است. برای این‌که طرح ادامه پیدا کند و پول بیشتری جذب شود، چنگیز از پول سرمایه‌گذاران جدید، سود سرمایه‌گذاران اولیه را پرداخت می‌کند. همین مورد باعث می‌شود تا مشتریان قدیمی که در ابتدا سود دریافت کرده‌اند، این طرح‌ را به دوستان و آشنایان خود معرفی کنند و سرمایه‌گذاران جدیدتری پا به عرصه بگذارند.

پس از این‌که پول خوبی جمع‌آوری شد و یا وقتی که دیگر سرمایه‌گذار جدیدی پیدا نشد، چنگیز با پول‌ها فرار می‌کند و طرح از هم فرو می‌پاشد.

اینترنت موجب شد تا طرح‌های پانزی به حد زیادی گسترش پیدا کنند زیرا تبلیغات و دریافت مبالغ در آن راحت‌تر است و طراح می‌تواند ناشناس باقی بماند.

اینفوگرافیکی جامع برای آشنایی با طرح پانزی:

طرح پانزی
برای مشاهده سایز کامل روی تصویر کلیک کنید

نام طرح پانزی از کجا می‌آید؟

نام طرح پانزی (Charles Ponzi) از نام چارلز پانزی، یکی از مشهورترین کلاهبرداران تاریخ، گرفته شده است. او با فروش کوپن‌های تخفیفی اداره پست، به سرمایه‌گذاران وعده ۵۰ درصد سود را در ۴۵ روز یا ۱۰۰ درصد سود در ۹۰ روز می‌داد. روش پانزی این بود که با استفاده از سرمایهٔ سرمایه‌گذاران پیشین و همچنین سرمایه‌گذاران جدید، سود اولین‌ها را پرداخت می‌کرد. چارلز پانزی توانست با طرح ابداعی خود، در دهه ۱۹۲۰ در آمریکا، بیش از ۲۰ میلیون دلار کلاهبرداری کند.

چارلز پانزی
چارلز پانزی، مخترع طرح پانزی

طول عمر طرح پانزی چقدر است؟

همانطور که در بالا اشاره کردیم، طرح پانزی تا زمانی ادامه می‌یابد که سرمایه‌گذاران جدید به اندازه کافی وجود داشته باشند یا طراح از میزان پول بدست آمده راضی شود. پس از این‌که مقدار زیادی پول جمع شد و یا دیگر سرمایه‌گذاران جدید به اندازه نیاز وارد عرصه نشدند، طراح دیگر سودی پرداخت نمی‌کند. طبق قاعده تصاعد و جمعیت، معمولا یک طرح پانزی بیش‌تر از دو سال دوام نمی‌آورد.

طرح پانزی چگونه کار می‌کند؟

به طور کلی همه طرح‌های پانزی یک چرخه را دنبال می‌کنند اما نحوه کار می‌تواند کمی متفاوت باشد. هسته اصلی همه طرح‌های پانزی یکی است اما ظاهر و نوع ادعاها متفاوت است.

چرخه اصلی در همه طرح‌های پانزی:

۱- تبلیغات فریبنده

در ابتدا با تبلیغات کاذب (معمولا در اینترنت یا گروه‌های اجتماعی)، چند نفر جذب سیستم می‌شوند و مقدار کمی سرمایه‌گذاری می‌کنند. همچنین بعضی از طرح‌های پانزی روش‌های بازاریابی هم در پیش می‌گیرند که اگر یک کاربر عضو جدید وارد سیستم کند، سودش بیشتر خواهد شد.

۲- واریز سودهای اولیه و جلب اعتماد

سودها به طور مرتب واریز می‌شود تا اعتماد بیشتری برای مبالغ بیشتر و سرمایه‌گذاران جدید جلب شود. این سودها یا با استفاده از پول سرمایه‌گذاران جدید و یا از سرمایه اولیه طراح پرداخت می‌شود.

۳- ورود حجم زیادی از سرمایه

پس از جلب شدن اعتماد افراد، موج عظیمی از سرمایه‌ به سیستم وارد می‌شود. سرمایه‌گذاران قدیمی هم پول بیشتری سرمایه‌گذاری کرده و حتی دوستان و آشنایان نزدیک خود را به طرح دعوت می‌کنند. در این مرحله تعصبات کورکورانه موجب می‌شود برخی از سرمایه‌گذاران، حتی اقدام به دریافت وام یا قرض سنگین و حتی فروش خانه یا اتومبیل خود کنند.

۴- فروپاشی طرح

موارد ۱ تا ۳ چندین بار تکرار می‌شوند تا این‌که دیگر سرمایه‌گذار جدیدی وجود نداشته باشد یا مقدار زیادی پول جمع شده باشد. پس از آن، طراح پول‌ها را برداشته و ناپدید می‌شود.

تشخیص طرح پانزی

طرح پانزی

با وجود این‌که کلاهبرداری‌های پانزی در انواع و شکل‌های مختلف ظاهر می‌شوند، همه انواع آن، یک سری خصوصیات اصلی دارند که عبارت‌اند از:

سودهای نجومی و تضمینی

قول سودهای نجومی و تضمینی از خصوصیات اصلی یک طرح پانزی است. هر جا این وعده را دیدید، به پانزی بودنش شک کنید. منظور از نجومی بودن سود این است که اگر قرار باشد با پول خود کار کنید، باز هم سودش از طرح پانزی پایین‌تر است. مثلا ماهی بیش از ده درصد سود تضمینی، بسیار مشکوک است. به این فکر کنید که چطور می‌شود بدون هیچ ریسکی چنین سودی را تضمین داد؟

ناشناس بودن طراح

در یک طرح پانزی اطلاعات چندانی درباره تیم یا گرداننده وجود ندارد و اگر هم وجود داشته باشد، معمولا از اسامی مستعار یا تقلبی استفاده می‌شود. یک طراح پانزی قطعا نمی‌خواهد شناسایی شود.

عدم شفافیت در فعالیت‌ها

یک طرح پانزی با شفافیت کامل توضیح نمی‌دهد که چگونه سود نجومی خود را در می‌آورد و چگونه آن را تضمین می‌کند. مثلا بعضی از طرح‌ها می‌گویند که پول کاربران را در بازارهای سرمایه یا استخراج ارزهای دیجیتال سرمایه‌گذاری می‌کنند اما نمی‌گویند که چطور این‌کار را انجام می‌دهند یا این‌که چگونه از ریسک نوسانات قیمت، سختی استخراج و … در امان هستند.

بدون اطلاعات تماس معتبر

طرح‌های پانزی معمولا آدرس و شماره تلفن‌های معتبری از خود اعلام نمی‌کنند یا به آدرس‌های تقلبی و دفترهای کار چند روزه روی می‌آورند. ناشناسی از خصوصیات اصلی یک طرح پانزی است.

روش‌های عجیب دریافت پول

طراح سعی می‌کند تا مبالغ را از درگاه‌های غیرقانونی یا این‌ روزها به وسیله ارزهای دیجیتال دریافت کند تا رهگیری آن برای پلیس مشکل باشد.

نداشتن مجوزهای قانونی

طرح‌های پانزی نمی‌توانند مجوزهای قانونی اخذ کنند. البته گاهی اوقات یک طرح بقدری حرفه‌ای است که مقامات قانون‌گذار را هم فریب می‌دهد یا با باندبازی مجوز را دریافت می‌کند.

تفاوت‌های طرح هرمی و پانزی

طرح‌ پانزی با طرح‌های کلاهبرداری هرمی شباهت‌های زیادی دارد که خیلی اوقات باعث می‌شود تا برخی از کاربران این دو را یکی بدانند. اما واقعیت این است که طرح هرمی با طرح پانزی دقیقا مشابه نیست و یک‌سری از ویژگی‌ها، آن‌ها را از هم متمایز می‌کند.

طرح هرمی چیست؟

طرح هرمی مدلی است که به افراد وعده می‌دهد در صورت آوردن عضو جدید به سیستم و سرمایه‌گذاری او، سودهای نجومی دریافت خواهند کرد. یک طرح هرمی می‌تواند شامل یک‌سری کالا یا خدمات باشد که باید توسط عضو جدید خریداری شود تا سود به نفر بالایی تعلق بگیرد.

برای درک بهتر طرح هرمی به مثال زیر توجه کنید (اسامی و اعداد و ارقام فرضی هستند):

یک کلاهبردار هرمی مقداری خاک بی ارزش دارد. او تبلیغات زیادی می‌کند و به دروغ ادعا می‌کند که خاکش با خاک‌های دیگر فرق می‌کند و اگر پای گیاه ریخته شود، رشد آن سریع‌تر خواهد بود. بنابراین قیمت خاک در مقایسه با خاک‌های دیگر بازار، بالاتر است. او به یک فرد ناآگاه به نام محمد پیشنهاد می‌دهد که با پرداخت ۱۰۰ هزارتومان مقداری خاک برای خانه‌اش بخرد. اما این فقط تمام ماجرا نیست.

کلاهبردار به محمد می‌گوید می‌تواند با طرح هرمی‌اش ثروتمند شود. به این صورت که اگر دوست‌هایش را دعوت کند و آن‌ها هم خاک بخرند، به صورت هرمی و تا چند سطح سود خواهد گرفت. بنابراین کلاهبردار به راحتی می‌تواند محصول معمولی خود را تا چند برابر قیمت بازار به‌فروش برساند و اگر فروشی در کار نباشد،َ سودی هم لازم نیست پرداخت کند. او از محمد به عنوان ابزاری برای تبلیغات محصول بی ارزش خود استفاده می‌کند. تبلیغاتی که بازده آن تضمینی است.

دو سناریو برای آینده این طرح وجود دارد:

۱- تا زمانی که اعضای جدید وارد شوند، طرح ادامه می‌یابد و کلاهبردار هم به راحتی سود را پرداخت می‌کند چون توانسته محصول بی ارزشش را با قیمت گران بفروشد و دلیلی برای ندادن سود نیست. پس از مدتی که دیگر اعضای جدید وارد نشدند، اعضای بالاتر هم سودی دریافت نمی‌کنند و طرح خود به خود نابود می‌شود.

۲- پس از مدتی، کلاهبردار می‌تواند محصول را هم ندهد و با پول‌های زیادی که جمع‌آوری کرده است، فرار کند.

اشتراک
اطلاع از
guest
276 دیدگاه
بازخوردهای داخلی
مشاهده تمام دیدگاه‌ها
Amir nasiri
Amir nasiri
8 روز پیش

سلام شرکت ترین وست هم کلاهبرداریه؟

محسن
محسن
3 ماه پیش

سلام
ایا سایت icbroker هم یه طرح پانزی هستش..؟
خوشحال میشم راهنماییم کنید

محشر
محشر
6 ماه پیش

سلام ،ارزABT ب نظرتون چجوریه!کلاهبرداریه!؟پانزی هس؟

sara
sara
7 ماه پیش

سایت شما عالی هستش 
امیدوارم موفق باشید
https://youmovise.com/

علی
علی
7 ماه پیش

سلام و عرض ادب
دوستان کسی در خصوص توکن یا شرکتی بنام ETC اطلاعاتی داره ؟
اتریوم کلاسیک نه . شرکت یا توکنی بنام ای تی سی
که داره با زیرمجموعه سازی فعالیت میکنه

حسین عراقی
حسین عراقی
8 ماه پیش

دمتون گرم
عالی بود

مهدی رضایی
مهدی رضایی
8 ماه پیش

سلام وقت بخیر نظرتون راجب aworld.vc چیه ممنون میشم جواب بدید

ازاد حامدی
ازاد حامدی
8 ماه پیش

خیلی از بروکرهای معروف فارکس هم کلاهبرداری میکنند و خصوصا IBیا نماینده اونها _بکی از معروف ترین ای بی های موجود درایران (فعلا اسمشو نمیارم) با همکاری بروکر معتبر …‌‌….چندین ساله کلاهبرداری میکنند ،ریبت کاربران را میدزدند ،در معاملات دست میبرند و حتی ماشبن حساب پاتفرم متا۴ را جورب دستکاری کرده. اند که اهداف پلیدشون رو‌ تعقیب کنه …در کامنت بعدی هم اسم اون سایت (IB)رو میگم هم بروکر مورد نظر .امیدوترم تایید بشه و صدها هزار کاربر که تاراج شده اند هوشیار شوند و مانع ازسو‌استفاده بیشتر از سرمایه گذاران گرفته شود..

حامد
حامد
5 ماه پیش

خب چرا توی همین کامنت اسمشو نمیگی ؟!

❁⃢❁ امین
❁⃢❁ امین
8 ماه پیش

بیت کانکت🙍

میلاد
میلاد
8 ماه پیش

به نظرتون طرح‌های استیکینگ جول‌سواپ و پنکیک سواپ هم پانزی هستند؟

msd
msd
8 ماه پیش
پاسخ  میلاد

چرا مزخرف میگی؟

SSS
SSS
8 ماه پیش

(طرح پانزی نابود باید گردد)

اشکان امین زاده
اشکان امین زاده
8 ماه پیش

بله من متاسفانه تجربه در شرکت پانزی آی ماینر دارم . این شرکت به بهانه ایی که دستگاههای ماینر داره پول از ملت گرفت. اوایل سود پرداخت میکرد ولی بعد از کمتر از یکسال تمام پول ملت رو خورد و الان متواری هستن. لطفا اطلاع رسانی کنید.

بیت
بیت
8 ماه پیش

سپاس بهره بردیم

حسین حسینی
حسین حسینی
8 ماه پیش

آیا شرکت CTD پانزی هست؟

آرشام
آرشام
8 ماه پیش

سلام درمورد سایت allwens اطلاعی دارین ؟ کلاهبرداری آیا؟

ارزهای دیجیتاللیست کامل
اخبار و مقالاتاخبار و مقالات بیشتر
صرافی ارزهای دیجیتالصرافی های بیشتر
دستگاه ماینر ارزهای دیجیتالدستگاه های بیشتر
موردی یافت نشد.
float
اطلس ارزدیجیتال پلاس
دوره‌ی جامع غیرحضوری صفر تا صد ارزهای دیجیتال،
آموزش تریدینگ، تحلیل تکنیکال و آشنایی با ماینینگ
۶,۰۰۰,۰۰۰
off
۳,۶۰۰,۰۰۰ تومان
+ ata ATA