NEM

پروژه نِم (NEM) از ابتدا با هدف دسترسی به مقیاس‌پذیری و سرعت بالا و همچنین ایجاد یک سیستم قدرتمند برای شخصی‌سازی و سفارشی کردن استفاده از بلاک چین، طراحی و ایجاد شد.

با استفاده از بلاک چین نِم می‌توان بلاک چین خصوصی خود را که مناسب کاربرد و دارایی شما است، ایجاد کرد. فرق پروژه نم با سایر پروژه‌های معروف و محبوب دیگر مانند اتریوم که قابلیت ساخت توکن و اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز در آنها وجود دارد، این است که در بلاک چین نِم به جای اینکه مانند اتریوم مجبور باشید کد قرارداد هوشمند خود را برای تعریف دارایی خود بنویسید، این پروژه به شما دسترسی مستقیم به مجموعه‌ای از ویژگی‌های امن و تست شده بلاک چین خود را می‌دهد.

تاریخچه

پروژه نِم کار خود را از سال 2014 آغاز کرد، زمانی که یکی از اعضای انجمن بیت کوین تاک (Bitcoin Talk) با نام مستعار «UtopianFuture» پیشنهاد ایجاد یک فورک در بلاک چین پروژه اِن‌ایکس‌تی Nxt را داد.

پروژه اِن‌ایکس‌تی، یک ارز دیجیتال منبع باز و یک شبکه پرداختی است که یک سال قبل از اینکه حرفی از نِم درمیان باشد، به عنوان پلتفرم خدمات مالی فعالیت می کرد. نام این پروژه نِم و نام و نماد توکن آن زِم XEM است.

پروژه نِم که مخفف عبارت (New Economy Movement) و به معنای جنبش اقتصادی جدید است، بطور رسمی در 31 مارس 2015 راه‌اندازی شد.

در سال 2016، این پروژه با شرکت ژاپنی Tech Bureau که صاحب صرافی ارز دیجیتال Zaif هستند، برای ایجاد یک بلاک چین کاملا جدید و پیاده‌سازی طرح‌های خلاقانه خود، همکاری خود را آغاز کردند.

در ژانویه 2018، یکی از صرافی‌های ژاپنی به نام کوین‌چک (Coincheck) قربانی یک دزدی شد که در آن 523 میلیون توکن زِم، که در آن زمان ارزشی معادل 400 میلیون دلار داشت، به سرقت رفت و این اتفاق باعث شد پروژه نِم که تا آن زمان در دنیای کریپتو به خوبی معرفی نشده بود، توجه زیادی را به سمت خود جلب کند.

در ادامه مروری خلاصه به روند شکل‌گیری این پروژه خواهیم داشت.

ژانویه 2014- ایده فورک در بلاک چین اِن‌ایکس‌تی توسط یکی از اعضای بیت کوین تاک مطرح شد. اوایل 2014- ایده مطرح شده بررسی شد، اما تصمیم بر این شد که از یک کد جدید کاملا منبع باز برای ایجاد آن استفاده شود.

ژوئن 2014- تست‌های اولیه ارائه ارز دیجیتال بر بستر بلاک چین نِم مورد بررسی قرار گرفت.

مارس 2015- پروژه نِم بطور رسمی راه‌اندازی شد.

پاییز 2015- توسعه‌دهندگان پروژه نِم همکاری خود را با شرکت ژاپنی Tech Bureau با هدف کمک به توسعه بلاک چین آن آغاز کردند.

می 2016- دو  تیم نِم و Tech Bureau اعلام کردند در حال کار بر روی توسعه بلاک چین جدید این پروژه هستند که بتوانند سرعت انجام تراکنش‌ها در این بلاک چین را افزایش دهند.

اواخر 2017- مرکز توسعه پروژه نِم در کوآلالامپور افتتاح شد.

ژانویه 2018- 523 میلیون توکن زِم که ارزش آن در آن زمان 400 میلیون دلار بود از صرافی ژاپنی کوین‌چک دزدیده شد.

فوریه 2018- ونزوئلا اعلام کرد قصد راه‌اندازی یک توکن ملی در بستر بلاک چین نِم را دارد.

25 مارس 2018- بنیاد نِم نسخه بتای خود را منتشر کرد که ادعا کرد می‌تواند تا 4 هزار تراکنش در ثانیه را پردازش کند.

چگونه کار می‌کند؟

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

این پروژه یک بلاک چین دو لایه‌ای دارد و از زبان برنامه‌نویسی جاوا برای طراحی بلاک چین آن استفاده شده است.

الگوریتم اجماع استفاده شده برای پروژه نِم، هیچ‌یک از دو الگوریتم مشهور و پر استفاده اثبات انجام کار (PoW) و اثبات دارایی (PoS) نیست. تیم این پروژه از یک الگوریتم نوآورانه به نام اثبات اهمیت (PoI) برای مکانیسم اجماع خود استفاده کرده‌ است.

بنابراین برای اینکه بتوانید درتایید تراکنش‌های شبکه نِم شرکت کنید و در ازای آن پاداش دریافت کنید، ابتدا باید حداقل 10 هزار توکن زِم به یکی از کیف‌پول‌های معتبری که از این توکن پشتیبانی می‌کنند، واریز کنید. هرچه تعداد سکه بیشتری را برای مدت زمان بیشتری در کیف پول خود نگه دارید، میزان اهمیت شما در شبکه بیشتر می‌شود و می‌توانید در ازای آن پاداش دریافت کنید.

شاید بپرسید این سیستم پاداش دهی در ازای نگهداری توکن مانند الگوریتم اثبات دارایی (PoS) است. اما در سیستم پاداش دهی با استفاده از الگوریتم اثبات اهمیت، فقط یکی از عوامل تاثیر‌گذار در دریافت پاداش این مورد است. اما در الگوریتم اثبات دارایی PoS تمام کاری که می‌توانید بکنید تا پاداش دریافت کنید این است که توکن‌های آن را در کیف پول خود نگه دارید.

در الگوریتم اثبات اهمیت، علاوه بر اینکه هرچه تعداد سکه بیشتری را مدت طولانی‌تر نگهدارید، اهمیت شما در شبکه بالا می‌رود، هرچه تعداد تراکنش بیشتری نیز انجام دهید، اهمیت شما در شبکه بیشتر می‌شود و به میزانی که اهمیت شما در شبکه بیشتر شود، پاداش بیشتری دریافت می‌کنید.

زمانی که در ازای نگهداشتن حداقل 10 هزار توکن زِم و انجام تراکنش‌های مختلف با این توکن‌ها، اهمیت شما در شبکه نِم افزایش ‌یابد، می‌توانید یک بلوک ایجاد کنید. به ایجاد بلوک از این طریق هاروستینگ یا برداشت کردن (Harvesting) و به کسی که این کار را انجام می‌دهد، هاروستر می‌گویند. این مکانیسم هوشمندانه سبب می‌شود، استفاده از توکن زِم برای انجام پرداخت‌های روزانه بیشتر مورد توجه قرار گیرد.

مهم‌ترین کاربردها

پروژه نِم از ابتدا با هدفی بسیار وسیع‌تر از یک ارز دیجیتال طراحی و ایجاد شد. کاربردهای این پروژه را می‌توان در 4 دسته بندی مختلف قرار داد.

پرداخت‌های مالی

شرکت‌‌های ارائه دهنده خدمات مالی می‌توانند از توکن زِم برای پرداخت‌های سریع و انجام مبادلات به هر نقطه‌ای از جهان استفاده کنند.

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

برای انجام پرداخت‌های مالی می‌توان از بلاک چین نم و توکن زِم استفاده کرد.

یکی از مزایای کلیدی پروژه نِم، قابلیت ارتباط آن بین بلاک چین‌های عمومی و خصوصی است. این بدین معناست که کاربران می‌توانند سکه، توکن و یا حتی فایل‌هایی که می‌خواهند را از شبکه داخلی شرکت خود، از طریق یک بلاک چین عمومی به شبکه داخلی دیگری انتقال دهند.

ایجاد ارز دیجیتال در بستر آن

سیستم دارایی هوشمند پروژه نِم این امکان را برای شما فراهم می‌کند که بدون نیاز به دانش برنامه‌نویسی، ارز دیجیتال یا توکن مورد نظر خود را در بستر بلاک چین نِم، ایجاد و راه‌اندازی کنید.

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

بدون نیاز به داشتن هیچ گونه دانش فنی، هرکسی می‌تواند توکن مورد نظر خود را با ویژگی‌هایی که دوست دارد، در بستر بلاک چین نِم ایجاد کند.

برای این کار لازم است ابتدا کلاینت نِم را اجرا کرده، نام، تعداد سکه‌های مورد نظر، تقسیم‌پذیری، قابلیت انتقال آن را مشخص کرده و ارز دیجیتال مورد نظر خود را ایجاد کنید. شما می‌تواند برای انجام تراکنش‌ با استفاده از توکن خود کارمزد تعیین کنید و یا انجام تراکنش‌ها با استفاده از توکن خود را رایگان تعریف کنید.

پرداخت‌های موبایلی

برای این کار می‌توانید از توکن انحصاری بلاک چین نِم، یعنی زِم استفاده کنید و یا توکن خود را بر بستر بلاک چین نِم ایجاد کنید. پروژه نِم، گزینه بسیار خوبی برای انجام پرداخت‌های خردی است که با موبایل انجام می‌دهید.

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

پروژه نِم، به دلیل کارمزد پایین و سرعت بالایی که در انجام تراکنش‌ها دارد، گزینه بسیار مناسبی برای پرداخت‌های کوچک است.

بلوک‌های نِم هر 60 ثانیه یکبار کامل شده و بلوک جدیدی ایجاد می‌شود. بنابراین سرعت آن به اندازه کافی برای استفاده در کاربردهای روزانه بالا است. کارمزد انجام تراکنش‌ها در شبکه نِم به اندازه‌ای پایین نگه داشته می‌شود که انجام پرداخت‌های کوچک نیز به صرفه باشد. کیف پول انحصاری موبایلی نِم قابلیت اسکن کردن بارکد را دارد و در نتیجه می‌توان با آن به آسانی و بدون نیاز به وارد کردن آدرس، پرداخت‌های خود را انجام داد.

بازار سهام

بازار سهام یک سیستم بسیار ناکارآمد دارد. تطبیق خرید و فروش‌ها با سرعت صدها تراکنش در ثانیه اتفاق می‌افتد اما فرآیند تسویه حساب‌ها بیش از دو روز طول می‌کشد. بازار سهام برای حل این مشکل باید از یک سیستم جدید استفاده کند. تکنولوژی بلاک چین نِم، یک روش مناسب برای طراحی مجدد اکوسیستم بازار سهام است که می‌تواند منجر به صرفه‌جویی میلیاردها دلار در سال شود.

ساخت پلتفرمی شبیه به پی‌پال (Paypal)

پروژه نِم، امکان ساخت انواع اپلیکیشن‌های پرداختی را به راحتی فراهم می‌کند. یکی از نمونه‌های این اپلیکیشن‌ها، برنامه نِم‌پی NEMPay است.

این برنامه یک اپلیکیشن پرداختی منبع باز است که امکان استفاده از بلاک چین برای انجام پرداخت‌های همتا به همتا را برای هر فردی فراهم می‌کند. هر فردی می‌تواند به راحتی کدهای منبع باز این برنامه را کپی کرده، نام توکن دلخواه خود را بر روی آن گذاشته، لوگوی خود را به آن اضافه کرده و به این ترتیب اپلیکیشن پرداختی انحصاری خود را بسازد.

نقدینگی دارایی

شبکه نِم، مقدار ثابتی از توکن‌های زِم را از ابتدا ایجاد کرده که بدین معناست که در این توکن هیچ‌گاه تورم وجود نخواهد داشت. هر تراکنشی که در بلاک چین عمومی نِم، انجام می‌شود کارمزد بسیار پایینی دارد که همین کارمزد پایین این تضمین را می‌دهد که تقاضا برای توکن زِم در همه زمان‌ها وجود خواهد داشت. کاربران همچنین برای ایجاد توکن در بستر بلاک چین نِم، رمزگذاری پیام‌ها و استفاده از سایر ویژگی‌ها و قابلیت‌های پروژه نِم، به توکن آن نیاز خواهند داشت.

چالش‌ها و راهکارها

یکی از چالش‌های اساسی که منتقدان در رابطه با پروژه نِم مطرح شد پس از اطلاعیه‌ای بود که توسط بنیاد نِم مبنی بر مشکلات مالی شدید این پروژه منتشر شد.

برای توجیه مشکلات شدید مالی ایجاد شده چندین علت مطرح شد که از جمله می‌توان به، هدف‌گذاری‌های نادرست از سوی کارکنان کلیدی بنیاد نِم، تلاش‌های تکراری و بی نتیجه و نرخ بازگشت سرمایه مشکوک (ROI) در این پروژه اشاره کرد. 

در نتیجه این اتفاق، بنیاد نِم اقدام به سوزاندن 9 میلیون توکن زِم که در آن زمانی ارزشی در حدود 350,000 دلار داشت، به صورت ماهیانه کرد.

قرار گرفتن در دوران زمستان ارزهای دیجیتال دلیل دیگری بود که بنیاد نم بیان کرد. دوره نزولی طولانی‌ای که سبب خروج میلیاردها دلار سرمایه از بازار ارزهای دیجیتال از ژانویه 2019 به بعد شد.

در این میان عده‌ای، بنیانگذار و مدیر سابق بنیاد نِم، یعنی لوون ونگ را متهم کردند که او بخش زیادی از سرمایه موجود در نِم را برای توسعه پروژه دیگری به نام پروکسی‌مکس (ProximaX) از آن خارج کرده است. این اتهام واقعا پیچیده به نظر می‌رسید زیرا پروژه نِم و پروکسی‌مکس، رابطه کاری بسیار نزدیکی باهم داشتند.

در سایر اطلاعاتی که توسط بنیاد نم منتشر شد، همچنین مشخص شد که در حدود 80 میلیون توکن زِم که در آن زمانی ارزشی در حدود 3.1 میلیون دلار داشت، بین دسامبر 2017 و ژانویه 2019 خرج شده است. نکته جالب توجه این است که 4 ماه از این بازه زمانی را لوون ونگ مدیریت بنیاد را برعهده داشت. تینسمن و وونگ هر دو این اتهامات را رد می‌کنند.

ما می‌توانیم این مشکل را حل کنیم…

خبر خوبی که پس از اعلام خبر مشکل مالی نم منتشر شد، این بود که اعضای بنیاد نم اعلام کردند مشکلات مالی و اجرایی بنیاد نم حل شده است. برای انجام این کار، آنها تغییرات چشمگیری برای مدیریت بنیاد نم پیشنهاد و ارائه کرده بودند.

اینجا جاییست که ما در حال حاضر ایستاده‌ایم. ما ساختار اجرایی بنیاد نِم را از نو ساخته‌ایم.

آنها از یک انجمن تبلیغاتی غیرمتمرکز به یک سازمان متمرکز تبدیل شدند. تمامی کارکنان این بنیاد باید به یکی از هفت مدیر ارشد این بنیاد گزارش دهند. این بنیاد همچنین اقدام به کاهش شدید بودجه خود با برنامه‌های مختلف کرد. این برنامه‌ها شامل کاهش نرخ سوزاندن توکن‌ها از 9 میلیون توکن زِم در ماه تا 60 درصد، قرار دادن کلیه مشارکت‌ها در حالت تعلیق و کاهش هزینه‌های مربوط به کارکنان با اخراج آنها شد.

برنامه‌ها و رویدادهای پیش‌رو

نسخه اصلی نِم که به تازگی منتشر شد، کاتاپولت (Catapult)، نام‌گذاری شده است. این نسخه عملی‌ترین و امن‌ترین بلاک چین را برای هر نوع کاربردی ارائه می‌دهد.

علاوه بر پیشرفت‌های زیادی که در زمینه افزایش سرعت انجام تراکنش‌ها و مقیاس‌پذیری در این نسخه ارائه شده، کاتاپولت ویژگی‌های جدید زیادی را ارائه می‌دهد که در هیچ یک از سیستم‌های غیرمتمرکز تاکنون عرضه نشده است.

کاتاپولت به عنوان یک دفترکل توزیع شده منبع باز برای مدیریت و خرید و فروش دارایی‌ها، شامل توکن‌های امنیتی، خرده فروشی، خدمات مالی، زنجیره‌های تامین، رأی‌گیری، پرونده‌های مشتریان، ارزهای دیجیتال و یا هر چیز دیگری ساخته شده است. 

سه ماه سوم سال 2019 (Q3 2019)

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

سه ماه آخر سال 2019 (Q4 2019)

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

برنامه‌های سال 2020 به بعد

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

از آنجایی که تیم نم که همان اعضای بنیاد نم آن را تشکیل می‌دهند، تاکنون به برنامه‌هایی که در نقشه راه خود ارائه داده‌اند، تقریبا بدون تاخیر و با موفقیت عمل کرده‌اند، می‌توان انتظار داشت برنامه‌های آنها برای آینده نیز سر وقت وعده داده شده، انجام شود.

همکاری‌ها و پذیرندگان

مشارکت نِم با شرکت‌های مختلف، همواره یک بخش جدایی‌ناپذیر از توسعه و موفقیت این پروژه بوده است. هدف این همکاری‌های این است که بر روی اکوسیستم نِم تاثیر گذاشته و افق‌های جدیدی را بر روی نسل بعدی بلاک چین‌ها باز کند.

شرکت‌هایی که نِم تاکنون با آنها پیمان همکاری بسته، غالبا فعالیت بین‌المللی دارند و بنابراین بر روی تطبیق‌پذیری و بکارگیری پروژه نِم تاثیر زیادی داشته‌اند.

شرکت‌های همکار در زمینه توسعه پروژه نِم

شرکت تکنولوژی بورئیو Bureau

شرکت Tech Bureau در زمینه توسعه بلاک چین و ارز دیجیتال فعالیت می‌کند. این شرکت از تکنولوژی نِم همراه با دانش فنی توسعه‌دهندگی، به عنوان بخشی از فعالیت‌های آزمایشگاه تکنولوژی‌های مالی مربوط به ارز دیجیتال استفاده می‌کند.

این شرکت همچنین صرافی ارز دیجیتال زایف (Zaif) را راه‌اندازی کرده است. از دیگر خدمات آن نیز می‌توان به ارائه مشاوره‌های مالی اشاره کرد.

شرکت تکنولوژی‌های مالی دراگون‌فلای (Dragonfly)

این شرکت بر اساس ارائه راه‌حل‌های بلاک چینی ایجاد شده و یک پلتفرم خدماتی برای پرداخت‌های محلی و بین‌المللی را ارائه می‌دهد.

هدف این شرکت حذف سیستم‌های مالی سنتی از جمله سوئیفت است.

خدمات و سرویس‌هایی که شرکت دراگون‌فلای ارائه می‌دهد به این صورت است که فرآیند تسویه حساب‌ها در آن بطور کامل به صورت لحظه‌ای انجام شده و لایه‌های ناکارآمد موجود در روش‌های پرداخت سنتی را حذف می‌کند.

شرکت بلاک چینی Atraura

این شرکت در زمینه توسعه، ادغام و نگهداری تکنولوژی‌های مبتنی بر بلاک چین در هر صنعتی، تخصص دارد. خدمات مشاوره‌ای این شرکت شامل جدیدترین استراتژی‌ها و نوآوری‌های حوزه بلاک چین می‌شود.

شرکت کی‌چین (Kchain)

این شرکت، یک شرکت پیشگام در زمینه توسعه، ادغام تکنولوژی‌های نِم برای شرکت‌های کوچک در کره است. این شرکت همچنین خدمات مشاوره‌ای و آموزش با هدف افزایش تطبیق‌پذیری بلاک چین ارائه می‌دهد.

شرکت کی‌چین یک پلتفرم بلاک چینی جدید است که با استفاده از تکنولوژی نِم و با هدف یک جامعه بهتر و زندگی آسوده‌تر ایجاد شده است.

شرکت لوکس‌تگ LuxTag

این پروژه، تکنولوژی‌های بلاک چین نِم را به صورت تجاری مورد استفاده قرار می‌دهد. به این صورت که اثبات اصالت محصولات به صورت حساب‌هایی در بلاک چین نم ایجاد می‌شود تا اصالت کالا از این طریق اثبات شود. مالکیت کالاها از طریق قراردادهای درون زنجیره‌ای منحصر به فرد نِم انجام می‌شود و در نتیجه تولید کنندگان می‌توانند کالاهای خود را به طرز دقیقی ردیابی کنند.

شرکت‌های همکار در زمینه ارتباطات عمومی

گروه ترنسفورم Transform

شرکت ترنسفورم، شرکتی در زمینه رسانه‌های اجتماعی، استراتژی‌های مارکتینگ و بطور کلی روابط عمومی است.

این شرکت با داشتن مشتریان بین‌المللی که صنایع مختلفی از جمله ارتباطات مالی، رسانه‌ها، پلتفرم‌های سرگرمی، محصولات الکترونیکی و بطور کلی محصولات مصرفی را در بر می‌گیرد، با داشتن جامعه وسیعی از مشتریان، یکی از همکاری‌های مهم پروژه نِم به حساب می‌آید.

شرکت‌های همکار در زمینه بازاریابی و تبلیغات

آژانس تبلیغاتی آی‌سنتریک iCentric

این شرکت یک آژانس تبلیغاتی است که در انگستان مستقر شده و برای برقراری ارتباط با مشتریان بیشتر، هر روز بیشتر از دیروز تلاش می‌کند.

آنها برای هر کسب و کاری یک راه‌حل ارائه می‌دهند و این اطمینان را به شما می‌دهند که کسب‌وکارتان به سرعت به موفقیت می‌رسد. این شرکت دارای یک سیستم مدیریت محتوای منحصر به فرد است که برنده جایزه بهترین نوآوری کسب‌و‌کار بارکلیز (Barclays) شده است. با وجود تمامی همکاری‌هایی که نم تاکنون داشته، می‌توان از این عامل به عنوان یک پارامتر مثبت در تحلیل فاندامنتال نِم یاد کرد.

رقبای اصلی

پروژه نِم را می‌توان از چندین نظر مورد بررسی قرار داد و از نظر کاربردهای مختلف رقبای متفاوتی برای آن در نظرگرفت.

نِم و اتریوم

با نگاهی دوباره به کاربردهای پروژه نِم، خواهیم دید که کاربرد اصلی آن ساخت توکن و برنامه‌های غیرمتمرکز بر بستر بلاک چین این پروژه است که از این جهت می‌توان آن را با سرآمد این گروه از پروژه‌ها، یعنی اتریوم مقایسه کرد.

از آنجایی که برخلاف سایر پروژه‌هایی که در حال حاضر در زمینه ارائه قراردادهای هوشمند و اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز فعالیت می‌کنند و از ابتدا بر بستر بلاک چین اتریوم راه‌اندازی شده بودند، پروژ نِم از ابتدا با کدهای کاملا منبع باز و منحصر به فرد خود ایجاد شد.

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های این دو پروژه که به عنوان امتیازی برای پروژه نِم می‌توان از آن یاد کرد این است که برای ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز بر بستر بلاک چین اتریوم، کاربران باید دانش اولیه‌ای از زبان برنامه‌نویسی اتریوم (سالیدیتی) داشته باشند، در حالی که در مورد پروژه نِم این چنین نیست و برای ساخت اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز بر بستر نِم نیازی به داشتن هیچ دانش برنامه‌نویسی‌ای وجود ندارد.

در واقع، اتریوم قراردادهای هوشمند را در بلاک چین خود ادغام کرده در حالی که نِم از این قراردادهای هوشمند خارج از بلاک چین استفاده می‌کند. بنابراین استفاده از نم برای ساخت این برنامه‌ها آسانتر است اما اتریوم قابلیت‌های بیشتری را برای ایجاد برنامه‌های غیرمتمرکز ارائه می‌دهد.

هنگام تصمیم‌گیری در رابطه با ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز بین اتریوم و نِم باید این نکته را در نظر داشت که اتریوم برای شرکت‌هایی مناسب است که قصد دارند هر زمانی که خواستند شبکه خود را بازسازی کنند و بنابراین نیاز دارند که به قراردادهای هوشمند دسترسی داشته باشند. اما برای شرکت‌هایی که نیاز به یک راه‌حل آماده دارند که امنیت بالایی را نیز برای آنها تضمین کند، نِم بسیار مناسب‌تر است.

بطور کلی نِم سریعتر و امن‌تر از اتریوم است اما اتریوم روش‌ها و قابلیت‌های بیشتری در ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز ارائه می‌دهد.

نم و دش

دش (Dash) پروژه‌ای است که تفاوت‌های اساسی با سایر آلت کوین‌ها دارد. اکثر آلت کوین‌ها در تلاشند تا به پلتفرم‌هایی با کاربردهای پیشرفته تبدیل شوند اما هدف دش این است که به یک شکل غالب از وجه الکترونیکی تبدیل شود.

در واقع هدف نهایی این پروژه این است که نقدینگی و سهولت استفاده از دش، به اندازه پول رایج سنتی که در حال حاضر از آن استفاده می‌کنیم، شود.

پروژه دش از ابتدا با استفاده از کدهای منبع باز بیت کوین ایجاد شد، اما به مرور زمان تغییرات اساسی در آن اعمال کرد و قابلیت‌ها و ویژگی‌های منحصر به فردی را به آن اضافه کرد.

تفاوت‌های اساسی دش با بیت کوین در پایین بودن کارمزد تراکنش‌های آن، بالاتر بودن سرعت انجام تراکنش‌ها و همچنین حفظ حریم خصوصی‌ای است که ارائه می‌دهد.

در واقع دش به عنوان یک ارز دیجیتال با هدف ارائه حفظ حریم خصوصی بالا شناخته می‌شود که این امکان را فراهم می‌کند که کاربران ناشناس باقی بمانند و معاملات آنها نیز به صورت خصوصی باقی بماند. اما نِم که عده‌ای از آن با عنوان دشمن خونین دش یاد می‌کنند، پروژه‌ای است که با هدف ارائه امنیت و افزایش مقیاس‌پذیری ایجاد شد.

همانطور که در بالا نیز به آن اشاره شد، از دید ارائه مقیاس‌پذیری و برنامه‌های غیرمتمرکز نیز می‌توان نم را با اتریوم مقایسه کرد و به نوعی رقیب اتریوم دانست و از دید ارائه امنیت آن را رقیبی برای پروژه‌های ارائه دهنده امنیت و حریم خصوصی بالا مانند دش دانست. اما اگر بخواهیم با توجه به اهمیت بالای گروه ارزهای دیجیتال با امنیت و حفظ حریم خصوصی بالا، یکی از پروژه‌ها در این دسته را انتخاب کنیم، باید بتوانیم به درستی پروژه‌های رقیب در این گروه را مورد مقایسه قرار دهیم.

بنابراین خیلی برایمان مهم است که بتوانیم تشخیص دهیم در جنگ میان دش و نم کدامیک پیروز میدان می‌شوند.

دش قابلیت ناشناس ماندن را ارائه می‌دهد در صورتی که نِم امنیت را تضمین می‌کند. با وجود اینکه در حال حاضر پروژه دش حجم سرمایه بالاتری دارد و بنابراین در جایگاه بالاتری در میان ارزهای دیجیتال قرار دارد، با وجود پتانسیل‌های بالایی که این دو پروژه دارند و همچنین کاربردهای متفاوتشان و همچنین با افزایش گرایش جامعه طرفداران ارزهای دیجیتال به ناشناس ماندن و همچنین حفظ امنیت، به نظر می‌رسد هر دو پروژه بتوانند رشد زیادی در آینده داشته باشند.

رویدادها و اخبار تاثیرگذار روی قیمت

تاثیر اخبار و به روز‌رسانی‌های مختلف بر روی قیمت ارزها به این صورت است که گاهی قبل از انتشار خبر و با زمزمه شایعه‌ها، شاهد افزایش یا کاهش قیمت هستیم، گاهی نوع خبر به صورتی است که همزمان با انتشار خبر قیمت تحت تاثیر آن تغییر می‌کند و گاهی نیز چند روز پس از انتشار خبر، تاثیر آن را بر قیمت می‌توان دید.

به همین خاطر با بررسی تاریخچه قیمتی ارزهای دیجیتال مختلف می‌توان دید هرکدام از این پروژه‌ها در مواجهه با اتفاقات مختلف چه واکنشی از خود نشان می‌دهند.

26 جولای

امکان مدیریت توکن‌های زِم که در کیف پول‌های سخت افزاری ترزور (Trezor) نگه داشته می‌شوند، از این پس توسط رابط کاربری مگنوم (Magnum) امکان‌پذیر خواهد بود.

25 جولای

پلتفرم صرافی چنجلی (Changelly) اعلام کرد، امکان خرید و فروش و مبادله توکن‌های زِم را از این پس فراهم می‌کند.

9 جولای

پروژه نِم همکاری خود با غول تکنولوژی ژاپنی Bureau، با هدف توسعه پروژه در ژاپن را اعلام کرد.

5 جولای

انتشار نسخه جدید پروزه نِم با نام کاتاپولت که تیم آن ادعا می‌کند 42 ماه بر روی آن زمان گذاشته است.

1 جولای

پروژه پاندی ایکس که محصول اصلی آن دستگاه‌های ایکس پوز (XPOS) است، اعلام کرد از این به بعد توکن اختصاصی بلاک چین نِم، یعنی زِم را در دستگاه‌های خود پشتیبانی خواهد کرد. این دستگاه‌ها در 25 کشور در حال حاضر مورد استفاده قرار می‌گیرد. با توجه به تمامی اخبار مثبتی که در ماه جولای درباره پروژه نِم منتشر شد، نتوانست بر روند نزولی که زِم در آن گیر کرده غلبه کند و این ارز دیجیتال در مجموع ماه جولای را با 26 درصد افت قیمت به پایان برد.

با بررسی اخبار و تاثیر آن بر قیمت توکن زِم در ماه‌های دیگر نیز می‌بینیم، هرچند نرخ بازگشت سرمایه در این پروژه بسیار بالاست و قیمت این توکن هم اکنون نیز نسبت به قیمت آن در عرضه اولیه بسیار رشد داشته است، اما انتشار این دسته از اخبار نمی‌تواند تاثیر چندانی بر پروژه نِم داشته باشد و به نظر می‌رسد این پروژه باید تمرکز بیشتری را در بخش مارکتینگ خود صرف کند.

تیم فنی و اجرایی

بنیاد نم، کار خود را از سال 2017، یعنی دو سال پس از شروع کار بلاک چین نِم، آغاز کرد. این بنیاد در سنگاپور مستقر است و مسئولیت توسعه و ترویج پروژه نِم را بر عهده دارد.

بر اساس چیزی که در وب‌سایت آنها نوشته شده، هدف این بنیاد، معرفی، آموزش و ترویج استفاده از تکنولوژی بلاک چین نِم، در مقیاس بین‌المللی و در تمامی صنایع و موسسات است. بنیانگذار پروژه نِم، لون وونگ بود که تا قبل از استعفایش در اوایل آوریل 2018، به عنوان مدیر بنیاد نِم، فعالیت داشت.

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

لون وونگ (Lon Wong)

وونگ یکی از بنیانگذاران اصلی پروژه نِم بود و از مهندسین باتجربه در حوزه کارآفرینی است. او نقش مهمی در ارائه راه‌حل‌های سازنده در بلاک چین نم داشته است.

از آوریل 2018، کریستوف ون د رک، به عنوان مدیر موقت این بنیاد کار خود را شروع کرد و پس از آن، الکساندرا تینسمن، در 14 دسامبر 2018 از طریق رأی‌گیری به عنوان مدیر این بنیاد انتخاب شد. در جریان این رأی‌گیری علاوه بر انتخاب مدیریت بنیاد، اعضای کمیته اجرایی و هیئت مشاوره این بنیاد نیز دوباره انتخاب شدند.

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

کریستوف ون دِ رک (Kristof Van de Reck)

کریستوف که مدتی مسئولیت مدیریت موقت پروژه نِم را بر عهده داشت، سابقه مدیریت اجرایی شرکت مشاوره‌ای واکیوم Vocum را در کارنامه خود دارد.

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

الکساندرا تینسمن (Alexandra Tinsman)

فقط اعضای واجد شرایط نِم، می‌توانستند در رأی‌گیری انتخاب اعضای مشاوران این بنیاد شرکت کنند. برای واجد شرایط بودن به این منظور شرایط مشخصی در نظر گرفته شده بود، که از جمله می‌توان به موراد زیر اشاره کرد:

داشتن حداقل 21 سال سن، پرداخت حق عضویت سالیانه که برای افراد 50 دلار، برای شرکت‌ها و موسساتی با کمتر از 25 کارمند، 500 دلار و برای شرکتی با بیش از 25 کارمند، 1,000 دلار بود، ارائه الزامات مربوط به شناخت مشتری (KYC).

تنها 202 عضو از اعضای این بنیاد برای رأی دادن واجد شرایط بودند که شایع‌ترین دلیل برای واجد شرایط نبودن مربوط به مشکلات KYC بود. اگرچه تینسمن بارها تاکید کرده که بنیاد نِم به عنوان یک نهاد جداگانه در رابطه با بلاک چین نِم عمل می‌کند، اما اقدامات این بنیاد همواره تاثیر غیرقابل انکاری بر روی قیمت توکن زِم داشته است. سایر اعضای اصلی این بنیاد به شرح زیر هستند:

جف مک‌دونالد (Jeff McDonald)

جف به عنوان نایب رئیس پروژه نِم در این پروژه حضور تاثیرگذاری دارد. او مسئول مدیریت و نظارت بر عملکرد انجمن نِم است. وی همچنین سرپرست فنی شرکت لوکس‌تگ Luxtag است که شرکت ارائه دهنده گواهینامه‌های دیجیتالی اصالت برای محصولات با استفاده از بلاک چین نِم است.

کن لنگ چان (Ken Leng Chan)

چان به عنوان مسئول امور مالی در این پروژه فعالیت می‌کند و در کارنامه خود سابقه مدیریت مالی پروژه اینونسیس Invensys و همچنین مسئول امور مالی GE برای جنوب شرقی آسیا را دارد.

اریک وان هیمبرگن (Erik Van Himbergen)

اریک یکی از اعضای اصلی تیم و از بنیانگذاران اولیه پروژه نِم بوده است. او همواره به عنوان یک تحلیلگر کسب و کار به صورت شخصی و پروژه‌ای با شرکت‌های مختلفی کار کرده است.

کایلین ادونل (Kailin O’Donnell)

کایلین که به عنوان یک مهندس نرم‌افزار در پروژه نِم حضور دارد، در طول فعالیت کاری خود با پروژه‌های متعددی با هدف توسعه نرم‌افزاری در تکنولوژی‌های مبتنی بر بلاک چین فعالیت داشته است.

نظر افراد تاثیرگذار حوزه کریپتو در رابطه با پروژه نِم

جی‌پی بونتیکس (JP Buntinx)

سردبیر سایت خبری مرکل themerkle.com که اخبار مربوط به حوزه تکنولوژی، مالی و به ویژه ارزهای دیجیتال را منتشر می‌کنند، درباره این پروژه اینگونه عنوان می‌کند:

یکی از نکات مهمی که باعث فروش توکن‌های پروژه نِم می‌شود این است که با استفاده از بلاک چین نم، پروژه‌های مختلف می‌توانند بلاک چین اصلی خود را در حالی که به پروژه نِم به عنوان پروژه مادر متصل است، ایجاد کنند.

پروژه‌های مختلف می‌توانند تراکنش‌های کاربران را در بلاک چین خودشان یکپارچه کرده و سپس آنها را برای یکپارچه‌سازی با اطلاعات خاص به بلاک چین نِِم متصل کنند. این نوع عملکرد بسیار متفاوت از عملکرد اتریوم است. زیرا در اتریوم تمام اطلاعات باید بطور مستقیم در بلاک چین آن ادغام شوند.

سایت Coinpupil.com

پروژه نِم برای رقابت با بیت کوین ایجاد نشده، بلکه هدف آن تسلط بر کل سیستم اقتصادی است. این پروژه موجب صرفه‌جویی در انرژی شده و سرعت انجام تراکنش‌ها را با صرف حداقل کارمزد افزایش می‌دهد. ما مشتاقیم تا ببینیم نِم تا کجا پتانسیل رشد دارد.

نیکولاس کید، از اعضای سایت خبری cryptorecords.com

اگر دنبال ارز دیجیتالی هستید که بتواند سود خوبی برایتان داشته باشد، لازم است حتما نگاهی به پروژه نِم بیندازید. این پروژه شانس بسیار خوبی برای رشد در آینده دارد.

شبکه‌های اجتماعی نم

برای داشتن دید بهتری نسبت به فعال بودن تیم نِم و ارتباط آنها با کاربران، سری به شبکه‌های اجتماعی این پروژه می‌زنیم:

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

تلگرام 

تعداد دنبال کننده‌ها: 8,300 


تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

ردیت 

تعداد اعضا: 18,400


تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

توییتر

تعداد دنبال کننده‌ها: 217 هزار


تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

فیس‌بوک

تعداد دنبال کننده‌ها: 25 هزار

حال در ادامه به بررسی برخی پارامترهای عددی مانند مارکت کپ، حجم معاملات روزانه، NVT، ROI و تاثیر آن‌ها بر نِم می‌پردازیم.

مارکت‌کپ یا ارزش کل بازار

پروژه نِم با داشتن حجم سرمایه نیم میلیارد دلاری درحال حاضر در جایگاه 22‌ام در میان ارزهای دیجیتال قرار دارد.

منحصر به فرد بودن مکانیسم توافق جمعی و همچنین کدهایی که از ابتدا این پروژه از آنها استفاده کرد، نِم را به یکی از پروژه‌های محبوب در میان ارزهای دیجیتال تبدیل کرده است. برای بررسی میزان اهمیت این پروژه و پروژه‌های شبیه به آن می‌توان سهم این پروژه یا گروهی از پروژه‌های شبیه به آن را از کل بازار و یا از بازار آلت‌کوین‌ها پیدا کرد.

توکن زِم از جمله ارزهای دیجیتالی است که نوسان کمتری نسبت به سایر ارزهای دیجیتال داشته است. از زمان عرضه اولیه آن با قیمت 0.0004 دلار تاکنون نوسانات آن نسبت به سایر آلت کوین‌ها بسیار کمتر بوده است.

حجم معاملات

تحلیل فاندامنتال نم NEM؛ بررسی عوامل بنیادین موثر در قیمت

حجم معاملات روزانه در یک ارز نشان دهنده فعالیت خریداران و فروشندگان آن ارز است و معمولا زمانی که خبر یا شایعه مهمی درباره ارزی منتشر شود و تعداد زیادی از خریداران و فروشندگان را درگیر کند، این پارامتر به طرز معناداری افزایش می‌یابد.

علاوه بر این، بالا بودن مقدار حجم معاملات روزانه ثبت شده در صرافی‌ها در یک ارز به این معناست که سرمایه‌گذاران فعال زیادی در آن ارز حضور دارند و احتمالا دید مثبتی نسبت به آن وجود دارد.

اما نگاه کردن به حجم معاملات یک روز نمی‌تواند معیار خوبی برای بررسی این موضوع باشد زیرا در یک روز ممکن است به هر دلیلی حجم معاملات 24 ساعته در یک ارز زیاد یا کم شود، بنابراین برای داشتن دید بهتر و معتبرتر به این پارامتر با مراجعه به بخش داده‌های تاریخی (Historical Data) در سایت کوین‌مارکت‌کپ، می‌توانیم حجم معاملات 24 ساعته مربوط به آن را در یک ماه اخیر مورد بررسی قرار دهیم.

همانطور که در تصویر بالا نیز مشخص است، در روزهایی که افزایش مارکت‌کپ با افزایش حجم معاملات روزانه همراه بوده، افزایش مارکت‌کپ و در نتیجه افزایش قیمت در روزهای بعد از آن نیز ادامه‌دار بوده است.

اما باید در نظر داشت که حجم معاملات انجام شده در صرافی‌ها فقط بخشی از تراکنش‌های انجام شده در شبکه نِم را نشان می‌دهد و برای ردیابی درست‌تر قیمت، باید حجم تراکنش‌های انجام شده در شبکه یا بلاک چین آن را بررسی کرد.

ارزش تراکنش‌های انجام شده در شبکه نم

علاوه بر حجم معاملات انجام شده در صرافی‌ها، پارامتر دیگری وجود دارد که ارزش تراکنش‌ها در شبکه نِم را بر حسب دلار مشخص می‌کند و اهمیت بیشتری نسبت به حجم معاملات صرافی‌ها دارد. زیرا ارزش تراکنش‌های انجام شده در شبکه بلاک چین یک ارز دیجیتال بسیار بهتر می‌تواند فعالیت کاربران آن پروژه را نشان دهد.

به علاوه اینکه درصد زیادی از حجم معاملات ثبت شده در صرافی‌ها نامعتبر و جعلی است و اطلاعات حاصل از آنها قابل اتکا نیست. اما ارزش تراکنش‌های ثبت شده در شبکه بلاک چین پروژه معتبر است و نمی‌تواند دستکاری شود.

اما در شبکه‌هایی که شفافیت کافی وجود ندارد نمی‌توان به تراکنش‌های انجام شده در بلاک چین آنها دست یافت و در نتیجه محاسبه ارزش تراکنش‌های انجام شده در شبکه برای آنها امکان‌پذیر نخواهد بود.

بررسی پارامتر NVT

این پارامتر، ارزش یک شبکه نسبت به ارزش تراکنش‌های انجام شده در آن را در بازه‌های زمانی مختلف بررسی می‌کند. پارامتر NVT از تقسیم کل حجم سرمایه موجود در پروژه بر تراکنش‌های روزانه انجام شده در شبکه آن پروژه بدست می‌آید و مشابه پارامتر PE که در بازار سهام مورد استفاده قرار می‌گیرد، است.

اما از آنجایی که ارزش تراکنش‌های انجام شده در هر روز در بلاک چین نِم قابل دستیابی نیست، نمی‌توان مقدار پارامتر NVT را برای این پروژه محاسبه کرد.

اما باید در نظر داشت که در پروژه‌هایی که نگه داشتن توکن‌های پروژه با پاداش همراه است مانند پروژه‌های مبتنی بر اثبات دارایی و اثبات اهمیت، ممکن است به دلیل ماهیت این موضوع، مقدار حجم تراکنش‌های روزانه نسبت به حجم سرمایه موجود در پروژه، نسبت به پروژه‎های مبتنی بر اثبات انجام کار، کمتر باشد.

میزان به صرفه بودن استخراج

از آنجایی که مکانیسم توافق جمعی در بلاک چین نِم یک مکانیسم جدید به نام اثبات اهمیت (PoI) است، قابلیت استخراج در این ارز دیجیتال وجود ندارد. در واقع این مکانیسم بیشتر شبیه به اثبات دارایی است تا اثبات انجام کار!

یکی از پارامترهایی که می‌تواند اهمیت کاربر در شبکه را افزایش داده و در نتیجه امکان استخراج بلاک جدید یا به اصطلاح هاروستینگ را برای او فراهم کند، این است که تعداد سکه‌های بیشتری از زِم را برای مدت بیشتری نگه دارد و همچنین تعداد تراکنش‌های بیشتری در شبکه انجام دهد.

بنابراین از آنجایی که توکن‌های زِم قابل استخراج نیستند و در ابتدا تعداد مشخصی از آن تولید شده، به صرفه بودن استخراج اصلا برای این پروژه مطرح نمی‌شود.

نرخ بازگشت سرمایه (ROI)

پارامتر ROI یا نرخ بازگشت سرمایه، نشان‌دهنده میزان رشد قیمت یک ارز دیجیتال از ابتدای راه‌اندازی تا زمان بررسی این پارامتر است. اطلاعات مربوط به توکن زِم در کوین‌مارکت‌کپ از تاریخ 1 آوریل 2015 و با قیمت 0.004 دلار ثبت شده و بر اساس این قیمت، نرخ بازگشت سرمایه در این پروژه در حال حاضر و با در نظر گرفتن قیمت نهایی 0.062 دلار برای آن در تاریخ 30 جولای 2019، بیش از 9,000 درصد است که با این مقدار نرخ بازگشت سرمایه می‌توان پروژه نم NEM را جزء پرسود‌ترین پروژه‌ها دسته‌بندی کرد.

این نرخ بازگشت سرمایه نشان می‌دهد که اگر در تاریخ 1 آوریل 2015، 1 میلیون تومان توکن زِم خریداری می‌کردیم، الان سرمایه‌مان 91 میلیون تومان شده بود،.

یعنی 91 برابر شدن سرمایه در مدت 4 سال!

جمع بندی

پروژه نِم که ویژگی‌ها و کاربردهایی از چند پروژه را بطور همزمان دارد تاکنون توانسته طرفداران زیادی را در دنیای ارزهای دیجیتال جذب کند. این پروژه با ارائه قابلیت ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز بدون نیاز به دانستن زبان برنامه‌نویسی و بسیار راحت‌تر از اتریوم توانسته از این جهت با اتریوم رقابت کند و همچنین از نظر ارائه امنیت و حفظ حریم خصوصی بالا نیز با پروژه‌هایی مانند دش (DASH) به رقابت بپردازد.

اما وجود بنیاد نِم که دو سال پس از تاسیس این پروژه تشکیل شد، همواره با چالش‌هایی مطرح بوده و پس از انتشار خبر کمبود بودجه توسط این بنیاد و شک و شبه‌هایی که درباره انتقال سرمایه این پروژه به پروژه دیگر توسط لوون ونگ مطرح شد، این چالش‌ها بیش از پیش شدت گرفت.

اما قابلیت‌های این پروژه و عملکرد آن از زمان تاسیس تاکنون، نرخ بازگشت سرمایه نجومی در آن که در حدود 9,000 درصد است، کار بر روی قابلیت مقیاس‌پذیری، امنیت و حریم خصوصی که با گذر زمان اهمیتش در حال افزایش است، وجود همکاری‌های متعدد با شرکت‌های بزرگ و در نهایت وجود نقشه راه و برنامه مشخص برای آینده، همه و همه باعث شده سرمایه‌داران و تحلیل‌گران زیادی به این پروژه و آینده آن امید زیادی داشته باشند.

اطلاعات کلی نم
قیمت نم$0.04
حجم کل بازار$367,523,000
تسلط به بازار0.16%
حجم معاملات روزانه$33,130,200
بالاترین/پایین ترینقیمت 24 ساعت اخیر$0.040904 / $0.039770
بالاترین/پایین ترینقیمت 7 روز اخیر$0.044407 / 0.036426
رتبه در بازار#25
اوج قیمت دلاری $1.84
تغییرات از اوج تاکنون -97.78%
به تومان8,063 تومان
نرخ دلار4,376 تومان
07 January 2018
تاریخ اوج قیمت۱۷ دی ۱۳۹۶
1 سال و 9 ماه قبل
اوج قیمت ریالی 8,063 تومان
تغییرات از اوج تاکنون -94.22%
به دلار$1.84
نرخ دلار4,376 تومان
07 January 2018
تاریخ اوج قیمت۱۷ دی ۱۳۹۶
1 سال و 9 ماه قبل
تغییرات 1 ساعته 0.38%
تغییرات 1 روزه 1.00%
تغییرات 7 روزه 3.93%
تغییرات 14 روزه 3.59%
تغییرات 30 روزه -11.88%
تغییرات 60 روزه -24.51%
تغییرات شش ماهه -35.48%
تغییرات یک ساله -57.28%
تغییرات دو ساله -81.08%
قیمت به بیت کوین1XEM = 0.000005BTC
تاریخ پیدایش2015-03-31
راهنمای بخش ها

تحلیل فاندامنتال ارزهای دیجیتال

دیدگاه کاربران

avatar
feedback
بازخورد شما درباره ارزدیجیتال

این بازخورد برای صفحه تحلیل فاندامنتال نم ارسال خواهد شد.

گزارش خطا
  • گزارش خطا
  • انتقادات و پیشنهادات
  • نیاز به راهنمایی

ارزهای دیجیتاللیست کامل
اخبار و مقالاتاخبار و مقالات بیشتر
صرافی ارزهای دیجیتالصرافی های بیشتر
دستگاه ماینر ارزهای دیجیتالدستگاه های بیشتر
موردی یافت نشد.